Het nut van ziek zijn

Toen ik nog op de E.E.N. therapie opleiding zat, kreeg ik psychologieles van Peter Paulissen. Hij vertelde over de mogelijke oorzaken van ziekte, en dat heeft mijn kijk op klachten blijvend veranderd. Wat als een klacht niet alleen iets is dat kapot is, maar je ook iets wil vertellen?

Ziekte als signaal

In het boek De zielsoorzaken van ziekten wordt onder andere het werk van de Duitse arts Hamer beschreven. Hij zag ziekte als een biologisch programma dat in gang wordt gezet door een emotionele schok of een conflict. Het woord ziekte suggereert dat er iets niet klopt of versleten is. Hamer keek er anders naar: wat er in je psyche gebeurt, wordt zichtbaar in je lichaam.

Zijn theorieën zijn omstreden en vervangen nooit medische zorg. Maar de kern raakt me wel: lichaam en geest hangen samen, en een klacht vertelt soms meer dan je op het eerste gezicht denkt. Als energetisch therapeut help ik je, naast de zorg van je huisarts of specialist, om te ontdekken wat er onder je klacht ligt.

Wat je lichaam onthoudt

Als trauma’s en negatieve emoties niet verwerkt worden, kunnen ze in je lichaam blijven hangen. Je lichaam onthoudt de spanning: je spieren blijven gespannen en je blijft alert, alsof het gevaar nog steeds dreigt. Dat vraagt veel energie en kan je weerstand verzwakken.

Bij een traumatische ervaring werken vechten of vluchten soms niet meer. Dan schakelen we over op bevriezen of ons afsluiten. Dat gebeurt in een oud deel van onze hersenen dat helemaal gericht is op overleven. De amygdala speelt daarin een grote rol.

Oude programma’s

In de amygdala worden emoties uit onze vroege jeugd opgeslagen. Niet in woorden, maar als oergevoelens. Je kunt ze vergelijken met programma’s op een harde schijf. Vaak zijn ze ooit geïnstalleerd tijdens een heftige gebeurtenis, en daarna blijft je brein dezelfde oplossing kiezen: wat moet ik doen om te overleven?

Later geven we er woorden en betekenis aan. Een kind denkt magisch: alles draait om mij. Zo ontstaan conclusies als ‘zie je wel, ik doe alles fout’. Elke keer dat iets dat lijkt te bevestigen, wordt het programma sterker. Het voelt vertrouwd, het is je comfortzone. En iets nieuws proberen voelt dan enger dan blijven hangen in wat je kent.

Loslaten en vergeven

Met methodes als EMDR, regressie of hypnose kun je de lading van oude ervaringen verminderen. Het gaat dan niet alleen om iets weghalen, maar ook om er iets nieuws voor in de plaats te zetten. Je hersenen moeten nieuwe paden aanleggen, en dat kost een aantal weken.

Vergeven is daarbij een belangrijke stap. Veel conflicten blijven bestaan omdat we iemand nog iets kwalijk nemen. Dat is niet makkelijk, en soms blijf je hangen in de gedachte dat iemand het expres deed. Ik geloof dat onze omgeving ons vaak een spiegel voorhoudt van wat we diep vanbinnen geloven. Wat je uitzendt aan gedachten en gevoelens, komt op de een of andere manier bij je terug.

Vergeef dan niet alleen de ander, maar ook jezelf. Je hebt gedaan wat je kon, met wat je op dat moment wist. Stop met jezelf veroordelen en kijk met compassie naar jezelf. Geef jezelf toestemming om verder te leven, een leven waarin je mag leren, vallen en weer opstaan.

Je hebt gedaan wat je kon, met wat je op dat moment wist.

Terug naar je natuurlijke ritme

Ons lichaam werkt het best in een afwisseling van actie, rust en herstel. Maar in deze drukke tijd nemen de meeste mensen te weinig tijd om echt diep te ontspannen, en is de hersteltijd die we nemen vaak te kort.

Dan blijft de spanning oplopen. Het lichaam went daar makkelijk aan, want het wil overleven en past zich dus aan. Klachten komen en gaan, of verspringen van de ene plek naar de andere. Door aandacht te geven aan wat eronder ligt, ontstaat er ruimte om te helen, op alle niveaus.

Bronnen: Hamer; Karin van Baelen, De zielsoorzaken van ziekten.